Ook foliumzuurstatus vader belangrijk

Foliumzuur is essentieel voor een goede ontwikkeling van het embryo. Een lage foliumzuurstatus van de moeder wordt niet alleen in verband gebracht met een gebrekkige ontwikkeling van de foetus en daaruit voortvloeiende geboorteafwijkingen, maar ook met vroeggeboorte en een laag geboortegewicht.

In eerdere epidemiologische studies is al eens geopperd dat ook de voedingsgewoonten van de vader mogelijk van invloed zijn op de gezondheid van zijn nakomelingen. De overdracht van deze informatie zou tot stand kunnen komen via het epigenoom van spermacellen. Het epigenoom bepaalt onder andere via DNA-methylering de fysieke structuur van het genoom en hiermee de expressie van erfelijke informatie. Het epigenoom is beïnvloedbaar door externe factoren, zoals voeding. DNA-methylering is onder meer afhankelijk van de beschikbaarheid van voldoende methylgroepen.
Wetenschappers van de McGill University te Montreal (Canada), onder leiding van prof. Sarah Kimmins, hebben bekeken of de toediening van methyldonoren (in dit geval foliumzuur) via de voeding van invloed zou kunnen zijn op de epigenetische programmering van het sperma. Ze deden hun onderzoek met muizen die gedurende hun leven ofwel een foliumzuur-deficiënte voeding ofwel een voeding met voldoende foliumzuur kregen. Het bleek dat de muizen die te weinig foliumzuur kregen sperma van slechtere kwaliteit produceerden dan muizen die een adequate hoeveelheid foliumzuur kregen. Bij de nakomelingen van de vaders met een foliumzuurdeficiëntie kwamen namelijk aanzienlijk vaker geboorteafwijkingen voor, vergeleken met de nakomelingen van de vaders die voldoende foliumzuur hadden gekregen. Tot verbazing van de onderzoekers bedroeg die toename zelfs bijna 30%.
Blijkens dit onderzoek zijn er gebieden van het sperma-epigenoom die gevoelig zijn voor levenservaringen en dan met name voor voedingsgewoonten. Veranderingen in het epigenoom kunnen van invloed zijn op de ontwikkeling van de nakomelingen en op het al dan niet ontstaan van ziekten op latere leeftijd.
Volgens Kimmins blijkt uit het onderzoek dat toekomstige vaders moeten nadenken bij wat ze eten, drinken of roken en dat ze zich dienen te realiseren dat zij verantwoordelijkheid dragen voor de gezondheid van toekomstige generaties.

Verder is het goed om te weten dat de vorming van nieuwe zaadcellen ongeveer 74 dagen duurt en met het transport naar de bijbal meegeteld zo’n drie maanden. Dus gedurende die periode voorafgaand aan de conceptie doen toekomstige vaders (net als de moeders) er goed aan zo gezond mogelijk te leven en te eten.

Belangrijke voedingsbronnen van foliumzuur zijn donkergroene bladgroenten, zoals spinazie en kool, peulvruchten, citrusvruchten en lever.

Lambrot R et al: Low paternal dietary folate alters the mouse sperm epigenome and is associated with negative pregnancy outcomes; Nat Commun 4:2889, 10 dec. 2013. PMID 24326934.

(23-01-14)