‘Personalized benadering’ cortisolregulatie

De geneeskunde gaat steeds meer toe naar een ‘personalized’ benadering. Dit houdt in dat adviezen voor voeding en leefstijl, en voorschriften voor het gebruik van geneesmiddelen steeds meer afgestemd worden op het individu.

Een nieuwe, interessante ontwikkeling op dit gepersonaliseerde gebied gaat over cortisol. Cortisol is een onmisbaar hormoon dat aangemaakt wordt in de bijnierschors. Cortisol is van belang voor een goede stressreactie en zorgt onder andere voor de energieproductie en maakt je alert. Normaal gesproken heeft de cortisol productie een veranderlijk verloop over de dag en kan per uur verschillen. Wanneer de cortisolproductie verstoord is, is dit veranderlijke patroon niet meer te zien en ontstaat er een afvlakking. Dit heeft gevolgen voor de gezondheid en lijkt onder andere te kunnen leiden tot overgewicht en psychische problemen.

Sommige middelen kunnen helpen het cortisolgehalte te verhogen. Om de normale (grillige) cortisolproductie na te bootsen is een gepersonaliseerde aanpak alleen wel nodig. Iedereen heeft immers zijn eigen behoefte aan cortisol, bijvoorbeeld als er sprake is van stress of tijdens het sporten. De één heeft meer cortisol nodig dan de ander, onder andere afhankelijk van erfelijke variatie, vroege levenservaring en de huidige toestand. Bovendien kan cortisol voor de één andere effecten hebben dan voor de ander. Doordat cortisol de reactiviteit van cellen en organen beïnvloedt, kan cortisol bij de één angstige gevoelens verergeren, maar het kan een ander persoon juist vrolijker maken. De effecten van cortisol zijn dus niet bij iedereen hetzelfde. Ook de mate waarin bepaalde effecten optreden is voor iedereen anders. Extra cortisol is dus niet altijd en voor iedereen goed. Het is daarom goed om te voorspellen hoeveel cortisol iemand nodig heeft. Vanuit de wetenschap komen hier steeds meer mogelijkheden voor en in de toekomst zal dit ook in de praktijk meer worden toegepast. Monitoren en goed luisteren naar de patiënt zijn alvast een eerste stap in personalized medicine.

 

Bron: Oratie prof. dr. O.C. Meijer. LUMC. 12 september 2016.